Steun ons en help Nederland vooruit

vrijdag 13 november 2020

Begroting voor 2021 vastgesteld!

Gisteravond bespraken we in de raad van Súdwest-Fryslân de begroting voor 2021. En dus was het tijd voor de Algemene Beschouwingen!  Door Corona (maar niet alleen door Corona!) moesten er in deze begroting moeilijke keuzes worden gemaakt. De afgelopen maanden hebben we daar veel over nagedacht. Bezuinigen is nodig, maar waarop? Voor D66 is het allerbelangrijkste dat de voorzieningen voor onze inwoners zo veel mogelijk overeind blijven. Dus niet bezuinigen op de bibliotheek. Niet bezuinigen op cultuur en niet bezuinigen op voorzieningen zoals de Voedselbank, stichting Leergeld en de vele dorpsbelangen in onze gemeente.

Ook vinden we het belangrijk dat we blijven kijken naar de toekomst. Dus inzetten op onze economie, ons klimaat en natuurlijk op ons onderwijs. Dit is gelukt. Gisteravond hebben we een begroting vastgesteld waarmee we vol vertrouwen het jaar 2021 in kunnen gaan. We weten nog niet wat dat jaar ons gaat brengen, en we zullen als gemeente goed op moeten blijven letten, maar Súdwest-Fryslân is er klaar voor!

 

Hieronder onze bijdrage van gisteravond:

 

Voorzitter,

 

Om te beginnen wil ik de organisatie bedanken voor al het werk dat in deze begroting is gestoken. De begroting is elk jaar weer een flinke opgave voor onze organisatie, en dit jaar was het natuurlijk een extra uitdaging. Desondanks hebben we alle nodige informatie weer duidelijk en overzichtelijk gekregen. Hulde!

Vorig jaar hebben we als gemeente stevige en structurele bezuinigingen in gang gezet. Inzet hierbij was om als gemeente ook ruimte te houden om te kunnen investeren en ontwikkelen terwijl we de structuur van onze gemeente op orde houden.
Vorig jaar heeft D66 benadrukt dat deze uitdaging meer is dan alleen rekenwerk. Het gaat in onze gemeente in de eerste plaats om mensen. We willen een gemeente zijn waarin het goed wonen, werken en genieten is. Een pakkende zin, waar heel veel uitdagingen achter schuilen. Onder meer in het zorgen voor gelijke kansen. Het stimuleren van groei, ontwikkeling en bovenal welzijn van  niet alleen onze economie maar ook van de individuele inwoners van onze gemeente, van groot tot klein.  Het zal u dan ook niet verbazen dat D66 reikhalzend uitkijkt naar de integrale onderwijsagenda dit jaar. De beschrijving in deze begroting is nog vrij technocratisch maar wij verwachten dat dit stuk ons als gemeente zal helpen beleidsterreinen met elkaar te verbinden, maar ook te zien waar de gaten vallen die inwoners kunnen tegenwerken in het goed wonen, werken en genieten.

We zijn er trots op dat we ondanks de tegenvallers en heftige uitdagingen die het afgelopen jaar ons heeft gebracht we er in slagen om de sociale structuur van onze gemeente in stand te houden en dat we hier niet ingrijpend extra op bezuinigen. Tijdens de commissie werd gezegd dat er te weinig aandacht zou zijn voor het menselijke in deze begroting. In woord is dat misschien het geval, maar in daad zien wij die aandacht wel.  We bezuinigen niet op de bibliotheek,  wijkcentra of maatjesprojecten, en dat is in deze tijd een groot goed.

Dat neemt niet weg dat we nog steeds voor hele grote uitdagingen staan de komende tijd. Uiteraard door de Corona crisis, maar ook door ontwikkelingen die al lang voor Corona zijn ingezet en die voorlopig nog wel even door zullen gaan. In de inleiding wordt ook gesproken over “ingrijpende structuurwijzigingen en nieuwe samenwerking”. Wij denken dat het niet de crisis is die structuurwijzigingen in gang zet. Al zijn ze door de crisis misschien wel duidelijker en dringender geworden. De structuurwijzigingen zijn al jaren aan de gang.

Voorzitter, dan bedoel ik de gestage stroom aan grote en kleinere decentralisaties richting de gemeente. Deze veranderen ons takenpakket ingrijpend en vragen een nieuwe kijk op onze positie als overheid en als partner. Decentralisaties als die van de inburgering, de aanpak van laaggeletterdheid, beschermd wonen en als grote klappers het Sociaal Domein en de omgevingswet vragen veel van onze organisatie.

Want als organisatie, als gemeente, moeten we zowel dicht bij de mensen staan als oog houden voor het grote plaatje. We moeten lokaal, provinciaal, nationaal en zelfs in Europees en mondiaal verband ons mannetje staan. Op de hoogte zijn van ontwikkelingen op elke laag en die weten te vertalen naar onze gemeente, en uiteindelijk onze inwoners.  Om die reden staan wij ook achter de plannen om de bestuurlijk strategische lobby te versterken en de inzet op Europa te verbeteren. Met het vertrek van wethouder Offinga missen we een directe invloed bij de commissie financiën van de  Vereniging Nederlandse Gemeenten. Wij horen graag van het college op welke manier zij kans zien hun positie de komende tijd te versterken. Iedereen, burgemeester, wethouders en ook de raad moet hierin zijn of haar rol gaan spelen. College, zorg er daarom voor dat de raad goed aangehaakt blijft bij de ontwikkelingen.  Dit kan op vele manieren, maar een voorstel dat wij hierbij alvast willen doen is het opnemen van de Sustainable Development Goals, die zo mooi werden verwerkt in de koersnota van afgelopen voorjaar, in de afzonderlijke beleidsvoorstellen die het college doet, en ook in de bestuursrapportages, de jaarstukken en kadernota. Dit zal ons helpen om oog te houden voor het grote verhaal, al is het uiteraard niet afdoende. (motie)

Voorzitter, D66 blijft staan achter het basisprincipe van decentralisaties: namelijk dat beslissingen het beste zo dicht mogelijk bij de mensen om wie het gaat worden genomen. Aan ons als gemeente vervolgens de grote opgave om ervoor te zorgen dat alles duidelijk en transparant bij de mensen “thuis” komt. Hoe maken wij de gedecentraliseerde taken “van ons”? Er wordt vaak gemopperd dat het Rijk taken “over de schutting gooit”.  Maar wat ons betreft ligt de uitdaging ook in het claimen van onze autonomie bij de uitvoering. Om samen met partners en andere gemeenten ons eigen karakter te durven geven aan ons takenpakket. Onze financiële positie speelt daarbij natuurlijk een hele belangrijke rol. Ook hier is opnieuw duidelijk hoe belangrijk het is dat we inzetten op de bestuurlijke lobby.

Ook Participatie en Communicatie zijn hier heel belangrijk. We stellen als het goed is komende week een goede beleidsnotitie burgerparticipatie vast, maar ik wil hier het college ook nog eens extra oproepen om oog te blijven houden voor begrijpelijke communicatie. Houd rekening met alle verschillende mensen in onze gemeente, wees voorzichtig met alles digitaliseren en wees bovenal creatief.

Voorzitter, ik rond af. Ik durf zonder twijfel te voorspellen dat ook 2021 weer een bewogen jaar gaat worden. Een jaar waarin onze mooie gemeente zich zal moeten door ontwikkelen tot een organisatie die klaar is voor de toekomst, die sterker uit de crisis gaat komen en waar het voor elke inwoner goed wonen, werken en genieten is.